Sam Altman drejton OpenAI, kompaninë pas ChatGPT, por ka një pyetje për të cilën ai do të preferonte përgjigjen e një njeriu të mençur dhe jo të inteligjencës artificiale: “Si mund të jem i lumtur?”
Kjo ide ngre një debat që bëhet gjithnjë e më aktual me avancimin e inteligjencës artificiale. ChatGPT mund të analizojë një sasi të madhe informacioni mbi mirëqenien, marrëdhëniet apo zakonet që lidhen me një jetë më të kënaqshme, por lumturia nuk është vetëm informacion.
Nëse ChatGPT pyetet se çfarë mund ta ndihmojë një person të jetë më i lumtur, përgjigjet zakonisht përputhen me një pjesë të mirë të literaturës shkencore: marrëdhënie të shëndetshme, aktivitet fizik, gjumë i mjaftueshëm, mirënjohje, një ndjenjë qëllimi dhe një raport më i kontrolluar me rrjetet sociale.
Megjithatë, dallimi mes njohjes së këtyre këshillave dhe përjetimit të tyre është i madh. Inteligjenca artificiale mund të përmbledhë atë që dihet për lumturinë, por nuk e përjeton vetë atë.
Këtë ndryshim e përmbledh mirë edhe një krahasim i përdorur nga Jagpreet Chhatwal, profesor i asociuar në Harvard Medical School dhe drejtor në Institute for Technology Assessment në Massachusetts General Hospital:
“Një model gjuhësor mund të flasë për lumturinë si një guidë turistike për Parisin. Mund të dijë çdo detaj, pa qenë ndonjëherë atje.”
Pra, çfarë dimë realisht për lumturinë?
Një prej përgjigjeve më të qëndrueshme që vjen nga studimet është rëndësia e marrëdhënieve njerëzore. Harvard Study of Adult Development, i cili ka ndjekur jetën e pjesëmarrësve për dekada, ka evidentuar vazhdimisht lidhjen mes marrëdhënieve të mira, shëndetit dhe mirëqenies.
Por në vend që të kërkojmë vazhdimisht atë që mund të na bëjë të lumtur, ekziston edhe një mënyrë tjetër për ta parë çështjen: të kuptojmë se çfarë na e prish qetësinë çdo ditë.
Një email që nuk vjen, një koleg që vonohet, një koment i pakëndshëm apo një situatë e vogël që nuk shkon sipas planit mund të vazhdojë të na shqetësojë për orë të tëra. Veçmas mund të duken të parëndësishme, por të grumbulluara ndikojnë në mënyrën se si e kalojmë ditën.
Edhe menaxhimi i stresit ka rëndësinë e tij. Meditimi dhe teknikat e kontrolluara të frymëmarrjes janë studiuar për ndikimin e mundshëm në stres dhe ankth, megjithëse rezultatet dhe përfitimet ndryshojnë sipas metodës dhe individit.
“Mund të merrni frymë kudo. Nuk keni nevojë për një aplikacion. Nuk keni nevojë për ChatGPT”, thotë Chhatwal.
Në fund, inteligjenca artificiale mund të jetë një mjet për të gjetur informacion, për të organizuar mendimet apo për të kuptuar më mirë atë që thonë studimet. Por marrëdhëniet, zgjedhjet dhe përvojat që ndërtojnë jetën e përditshme mbeten tonat.
Dhe ndoshta pikërisht për këtë, për një pyetje kaq personale sa “Si mund të jem i lumtur?”, edhe njeriu që drejton OpenAI do të preferonte të fliste me një njeri.
